Ko'z yoshim

KO‘Z YOSHIM 
Ko‘p qavatli uylar  oldiga yuk mashinasi kelib to‘xtaydi. Elbek  ayoli Zebiniso va onasi Zarbuvi bilan  3-qavatdagi uyga  ko‘chib keladi. Yon qo‘shnisi Go‘zalxon va qizi Mahliyo, o‘g‘li Gʻolib bilan tanishadi. Kechki payt Elbek va oilasi dasturxon atrofida ovqatlanishganda Zarbuvi ona va xotini Zebiniso bir olib, biri qo‘yib Go‘zal opani maqtashadi. Shu vaqtda tashqaridan baqir-chaqir ovozlar eshitiladi. Elbek chiqsa bu tovushlar yon qo‘shnisi Go‘zal opaning uyidan chiqayotgan bo‘ladi. U nima qilishni bilmay qoladi. Eshikni taqillatib tinchlantirmoqchi ham bo‘ladi-yu, yana er- xotin orasiga tushishga ikkilanadi. Zinada Toshmat paydo bo‘ladi. Elbek uni gapga tutadi. Go‘zal opaning uyida janjal bo‘lyapti biron narsa qilish kerak deganda, u pinagini ham buzmay Jamshid aroqxorligini xotini Go‘zaldan aroqqa pul talab qilib kunora uyida janjal bo‘lishini aytadi. Qo‘limizdan hech ish kelmaydi mahalladagilar, “uchaskovoy” ham necha marta kelib ketgan, bari befoyda deydi. Elbek noiloj uyiga kiradi. Kunlarning birida Go‘zal opaning uyida janjal bo‘ladi. Elbek ishdan kechroq qaytayotganda qo‘shnisining eshigi ochiq Jamshid aka o‘g‘lining yaqinda olgan krasovkasini olayotgan paytga to‘g‘ri kelib qoladi. Jamshid aka krasovkaning puliga aroq olmoqchi bo‘ladi. Elbekning rahmi kelib Jamshid akaga pul berib, qo‘lidagi krasovkani qaytarib oladi. Toshmat Elbekka u oiladan uzoq yurishni Jamshid yaxshilikni bilmaydigan yaramas insonligini aytadi. Lekin Elbek va uning onasi va ayoli Go‘zal opaga va bolalariga qo‘ldan kelgancha yordam qo‘lini cho‘zadi. Bu Jamshidning g‘ashini keltiradi. Bir kuni Jamshid Elbekning mashinasiga miq bilan chizib, “yoqol” deb yozib ketadi. Bundan vaximaga tushgan Zebiniso ьu yerdan ketaylik deydi. Aslida Elbekning shoshilinchda yangi uyga ko‘chishining sababi bor edi. Ular 10 yil farzand kutib, xomilador bo‘lganida bolasi bir oy yashab nobud bo‘lgandi. Bu esa Zebinisoga qattiq ta’sir qiladi. Yangi joyda dardini unitsin, balki joy almashtirsak yana bolali bo‘larmiz degan niyatda edilar. Shu sabab ham Zebiniso va Elbek Go‘zal opaning bolalariga g‘amxo‘rlik qilishni istaydi.  Jamshid o‘larday mast holda uyiga kelib o‘g‘li bilan tortishib qoladi. Baqir-chaqir ovozni butun padez eshitsa ham hech kim e’tibor bermaydi. Jamshidning qiliqlariga hammasi o‘rganib qolgan. Zebiniso eriga Jamshid aka bilan o‘chakishmang, oldiga chiqmang deb turib oladi. Noiloj u ham uyidan chiqmay, baqir-chaqirni eshitmaslik uchun televizorni baland qilib qo‘yadi.Jamshid  qo‘lidagi aroq shishasi bilan o‘g‘lini urmoqchi bo‘lganda Go‘zal opa bolasini himoya qilaman deb o‘zini tutib beradi. Natijada shisha orqa miyasiga zarb bilan kelib uriladi. Tez yordam keladi Go‘zal opani olib ketishadi. Militsiya kelib Jamshid akani olib ketadi va qamaladi. Go‘zal opaning kuchli zarb natijasida bir qo‘li, bir oyog‘i ishlamay qoladi. Elbekning vijdoni qiynaladi. Befarqlik qilganidan, yonida zo‘ravonlikni ko‘ra-bila turib, unga qarshi kurashmaganidan afsuslanadi. Go‘zal opa nogiron. Dori-darmonga, ro‘zg‘orga puldan qiynalishganda Elbek ularga yordam qiladi. Zebiniso  bolali bo‘lish uchun davolanishga pul kerakligini hadeb qo‘shniga sarflamasligini so‘raydi. Bu orada 40 yoshdagi yengiltak ayol Kamila 18yoshli Mahliyoni yoldan urmoqchi bo‘ladi. Uni uyini tozalashga chaqiradi. Miyasini zaxarlamoqchi bo‘ladi. Ukasiga tabletla beraman puldor tanishlaringga sotsang senga ulush tegadi. Onangni davolatishga, ro‘zg‘oringga ko‘mak bo‘ladi deydi. Go‘zal opa Kamila bolalarini yo‘ldan ozdirmoqchiligini Zarbuvi xolaga aytib yordam so‘raydi. Ikkisi Kamila bilan gaplashib ogohlantiradi. Zebiniso uyida chang bosgan tikuv mashinasida Mahliyoga tikishni o‘rgatadi. Ko‘ylak tikib pul topadi. Elbek mashina tuzatadigan qo‘stiga iltimos qilib Gʻolibni shogirdlikka beradi. Bir kuni Mahalla yig‘ilishida Elbek so‘zga chiqib. Go‘zal opaga yordam beraylik deydi. Toshmat va unga o‘xshaganlar Elbekka qarshi gap aytib, bu ularning muammosi, nega biz yordam berishimiz kerak ekan deb norozi bo‘lishadi. Uning bu ahvolga tushishida biz ham aybdormiz. Ko‘ra-bila turib bu ayol va bolalarini himoya qilolmadik, ular taqdiriga befarq bo‘ldik. Zero, har bir inson taqdiri  hammamizga taesir qiladi deydi.
Bugun yonimizdagi bitta bekorchi bolai e’tiborsiz qoldirsak, ertaga ishsiz omadsizga aylanadi. Kun kelib o‘sha bekorchi bola qaysi birimiznikiga o‘g‘rilikka tushishi mumkin. Yoki tovlamachilik qilib chuv tushirib ketishi, yoki biron yaqinimizga ozor berib qotillikka qo‘l urishi mumkin.  Demak yo‘lini topolmayotgan odamni to‘g‘ri yo‘lga solish, muhtojlarga ko‘mak bersak, nafaqat ularga yaxshilik qilgan bo‘lamiz, balki atrofimizda ro‘y berishi mumkin bo‘lgan yomonliklarning oldini olgan bo‘lamiz. “Dushmanlaringizdan qo‘rqmang- nari borsa, sizni o‘ldirishi mumkin. Do‘stlaringizdan qo‘rqmang- nari borsa, sizga hiyonat qilishlari mumkin. Befvrq, loqayd odamlardan qo‘rqing. Chunki dunyodagi barcha yomonliklar ularning befarqligi tufayli uzoq yashaydi” deydi. Toshmat va unga o‘xshagan pulga o‘ch  2-3tasi  yig‘ilishdan chiqib ketadi. Yordam bermaydi. Boshqalar Go‘zal opaga yordam berishga ahd qilishadi. 
     2 yildan so‘ng....
Elbek uyida bolasini o‘ynatib o‘tiradi. Go‘zal opa sog‘lom holida Elbekning uyini taqillatadi. Zarbuvi xolani so‘raydi. Qiziga yana sovchilar kelganini uyiga chiqishini iltimos qiladi. Zebiniso eriga siz bilan fahrlanaman. Siz tufayli Go‘zal opa ko‘pchilikning yordami bilan shifo topdi. Bolalari yomon yo‘llarga kirib ketmadi. Mahalla ahli rosa ahil bo‘lib bir-birining holidan xabar oladigan bo‘ldi. Olloh mukofotlab, farishtaday qizimizni berdi. Sizday bag‘rikeng insonlar oramizda ko‘payaversin deydi. Shu bilan tamom.